Delosperma z przypołudnikowatych

   Delosperma basuticum "White Nugget" została wyhodowana w 1996 roku przez Kelly Grummons ze szkółki Paolino Gardens Inc. (Kolorado, USA), na drodze krzyżowania odmiany tego samego gatunku "Gold Nugget" i nieznanej z pochodzenia siewki. Jako współhodowca wymieniana jest też Cheryl J. Vestal. Kultywar charakteryzuje się czysto białymi kwiatami i wysoką mrozoodpornością do -28.9 ºC (USDA 5a). Ciekawym jest opis patentowy, który m.in podaje całkowitą średnicę kwiatu od 18 do 28 mm, wymiar płatków 7-13mm x 1-2mm, ich ilość od 42 do 57, wymiary liścia 11-34mm x 2.5-7mm i czas kwitnienia od marca do maja z późniejszym okazjonalnym powtarzaniem. To oczywiście w klimacie stanu Kolorado, niemniej jest on dużo dłuższy niż u gatunku, a co i mogę potwierdzić własnymi obserwacjami z uprawy. Wyróżniają się też liście, bardziej blade, o lepszej fakturze i dobrze znoszące czas zimowania pod przykryciem. To wszystko sprawia, że Delosperma basuticum "White Nugget" jest uważana za niezwykle cenną odmianę, niczym samorodek białego złota, jak i jest to zapisane w nazwie. W moim ogrodzie, w drugim sezonie uprawy – przyrasta wolno, choć bardzo pewnie...



   Sir Joseph Dalton Hooker (1817-1911) był brytyjskim botanikiem i podróżnikiem, autorem licznych przyrodniczych leksykonów dokumentujących jego wyprawy. Zajmował się taksonomią, geografią roślin, jak też sprowadzaniem ich samych do ogrodów Kew Gardens, których był pracownikiem naukowym i dyrektorem w latach 1865-1885. W tamtejszych archiwach wystawianych jako eksponaty muzealne, zachowała korespondencja skierowana do niego 12 listopada 1876 roku, a w której pojawia się pierwsza wzmianka o roślinie nazwanej później Delosperma sutherlandii. Autorem
listu był Sir Henry Barkly, gubernator Prowincji Przylądkowej z siedzibą w Cape Town (Kapsztad, RPA), który informował Hookera, że Ice Plant zakwitła i potwierdziła przynależność do rodzaju Mesembryanthemum (Przypołudnikowate). Kwiaty zostały zebrane i umieszczone w słojach, jak też przygotowano sadzonki, które zostaną wysłane pod opieką pana Van der Byl, następnym statkiem odpływającym na Wyspy Brytyjskie. W załączeniu, jak pisze Barkly, przesyła dokładny opis kwiatów i liści oraz tychże rysunki wykonane przez jego żonę i córkę. Materiały te zostały przyjęte w Kew, jednakże na botaniczną weryfikację musiały czekać do 1925 roku, kiedy to zajął się nimi wspomniany na początku Nicholas Edward Brown. Najprawdopodobniej on też nazwał gatunek Delosperma sutherlandii od nazwy South Africa czyli miejsca powszechnego występowania w środowisku naturalnym. To jedna z największych roślin tego rodzaju, dorasta do 10-12 cm wysokości przy liściach długości 6-7 cm. Kwiaty pojawiają się od początku w maju i czerwcu, jak i okazjonalnie później aż do połowy września, są duże w porównaniu do innych delosperm i osiągają średnicę 6 cm. Kolor karminowy, z blado kremowym oczkiem i żółtymi pylnikami. Płatki długie i krótkie, ułożone w dwóch okółkach. Roślina wymaga bardzo dobrze zdrenowanego stanowiska i gleb lekkich o odczynie obojętnym lub zasadowych. Mrozoodporność do -12.2 ºC (USDA 8a) i w klimacie Polski zdecydowanie nie polecam do uprawy na skalniakach czy rabatach. Pierwszą roślinę straciłem już przy względnie łagodnej zimie, suchym stanowisku i okrywaniu. Za to idealnie Delosperma sutherlandii prezentuje się w płaskich pojemnikach, gdzie można pełniej ją podziwiać i też wystawiać na słońce, którego potrzebuje do kwitnienia. Tak też łatwiej kontrolować wilgotność, nieodzowną w okresie kwitnienia, choć nie w postaci wody zatrzymującej się w obrębie korzeni. Pierwsza Delosperma sutherlandii w moim ogrodzie...


   Delosperma alpinum "
Sani Pass" trafiła do mojego ogrodu ubiegłej jesieni. Przezimowała doskonale, a i zima też była łagodna więc inaczej być nie mogło. Pochodzi również z Południowej Afryki, a dokładnie z przełęczy Sani Pass znajdującej się w Górach Smoczych na wysokości 2876 m n.p.m. Nic dziwnego więc, że należy do gatunku wysokogórskiego określanego jako D. alpinum. Ponadto znane są inne synonimy odmiany – Delosperma davyi (od nazwiska brytyjskiego botanika Josepha Burtt Davy), Delosperma Hogan, Delosperma from Sani Pass. Cechą wyróżniającą są czerwonawe liście krótsze niż u innych z rodzaju, jednakże równie mięsiste i mrozoodporne. Stan wiosenny, po zimowaniu i już w zwracający uwagę wygląd....

Pierwsze kwiaty pojawiły w połowie maja – białe o żółtych słupkach i pylnikach, w dwóch okółkach, w wewnętrznym płatki są krótsze. Całość wprawdzie średnicy tylko 1 cm, jednakże bardzo wyraziste i widoczne w kontraście z bordowymi liśćmi...