Gładyszki i galantofile

    Galanthus elwesii został opisany po raz pierwszy w 1875 roku, przez Sir Josepha Daltona Hookera, Dyrektora Królewskiego Ogrodu Botanicznego w Kew (Anglia). On też nadał mu nazwę upamiętniającą Henry'ego Johna Elwesa (1846-1922), kolekcjonera roślin, podróżnika i zasłużonego galantofila. Elwes był odkrywcą tego gatunku, które miało miejsce w 1874 roku, w czasie jego podróży po Anatolii (Turcja). Przywieziony gatunek okazał się tak ciekawy, że pozostał po dziś dzień drugim w uprawie przebiśniegiem po Galanthus nivalis. Poza występowaniem w środowisku naturalnym Zachodniej Turcji – do spotkania w Grecji, Bułgarii i w Południowej Ukrainie. Mając w Polsce łagodną zimę gatunek zaczyna kwitnąć bardzo wcześnie, zdjęcie z mojego ogrodu, 26 stycznia 2018 roku...

Kiedy wegetacja ruszy na dobre, Galanthus elwesii wyróżnia się zarówno wzrostem (20-30cm), pięknie ukształtowanymi kwiatami, jak i dużymi zielonymi liśćmi o szaroniebieskawym zabarwieniu. Kwiaty otwierają się w słońcu – są duże, do 4 cm długości, dzwonkowate, zwieszone, delikatnie pachną, trzy zewnętrzne płatki białe, trzy wewnętrzne z zielonymi znaczeniami...

...które to mogą być w swoim kształcie trojakiego typu.
♦ Pierwszy posiada dwa oddzielne znaki na każdym segmencie. Jeden na wierzchołku płatka (most) w kształcie V lub U i jeden u podstawy (baza) w kształcie prostokąta, często o zaokrąglonych rogach.
♦ Drugi składa się z połączonych znaków mostu i bazy, które przybierają nieregularny kształt litery X.
♦ Trzeci, rzadko spotykany w naturze, a często w hodowli, to znak pojedynczy mostu (w kształcie U, V lub serca) przy braku znaku bazy. Tej nieregularnej formie nadano nazwę Galanthus elwesii var. monosticus
.
W moim ogrodzie Galanthus elwesii z widocznym pierwszym i drugim typem znaków...

Wiosną 2017 roku, jedna z cebul wydała kwiat o żółtym wybarwieniu bazy i mostu. Może to być spowodowane przejściowymi zaburzeniami procesu fotosyntezy czyli brakiem chlorofilu, ale też może być zmianą typu mutacja/sport. W obrębie tego gatunku żółte znaczenia nie są zbyt często spotykane. Najbardziej znaną, o mocnych złotych wybarwieniach, jest odmiana "Carolyn Elwes". Cebula została oznaczona, czekamy co też przyniesie kolejny rok...

Wiosennie Galanthus elwesii potrafi wspaniale odnaleźć się w wielu założeniach ogrodniczych – począwszy od rabat z wystawą południową, aż po  naturalne stanowiska pod koronami drzew...


Obecnie, poprawne botanicznie polskie określenie gatunku to śnieżyczka Elwesa. Brzmi ładnie, choć trochę żal, że znowu zapomniano zupełnie o tradycyjnym nazewnictwie rodzimym. A przecież przebiśnieg czy gładyszek brzmią tak miło, zacnie i po staropolsku – jak najbardziej godne są pamiętania i upowszechniania.

Komentarze

  • Brak komentarzy
Dodaj komentarz